Ouder-Amstel werkt aan veiliger fietspad na dood Lisa: ook andere gemeenten nemen maatregelen

OUDER – AMSTEL – Een jaar na de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude werkt de gemeente Ouder-Amstel verder aan maatregelen om de openbare ruimte veiliger te maken. Langs de Holterbergweg is inmiddels groen weggehaald en gesnoeid, zijn zichtlijnen verbeterd en is de verlichting op verschillende plekken hersteld en aangepast. Nieuwe maatregelen volgen naar verwachting eind september of begin oktober.

Lisa werd op 20 augustus 2025 gedood toen ze na een avond uit in Amsterdam naar huis fietste. Haar dood maakte veel los en leidde tot grote maatschappelijke en politieke aandacht voor de veiligheid van vrouwen op straat. Ook in Ouder-Amstel kwam het onderwerp hoog op de agenda te staan.

Volgens de gemeente heeft de gebeurtenis diepe indruk gemaakt op inwoners, burgemeester en wethouders. Met het actieplan ‘Aandacht voor veiligheid’ wil Ouder-Amstel samen met inwoners en andere organisaties werken aan zowel de daadwerkelijke veiligheid als het gevoel van veiligheid. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken vanuit het perspectief van vrouwen.

Groen gesnoeid en verlichting aangepast

Direct na de dood van Lisa werden langs de Holterbergweg maatregelen genomen. Overhangend groen werd verwijderd en veel rietkragen werden kleiner gemaakt, zodat fietsers weer beter zicht hebben op hun omgeving. Ook werd de verlichting op verschillende plekken hersteld en aangepast. De aanpak bleef niet beperkt tot een eenmalige onderhoudsbeurt. De gemeente heeft ook het gewone groenonderhoud aangepast. Er wordt vaker gemaaid en bij het beheer van groen wordt op bepaalde routes nadrukkelijk gekeken naar sociale veiligheid vanuit vrouwelijk perspectief. Dat betekent dat veiligheid op specifieke plekken zwaarder kan wegen dan duurzaamheid en ecologie. Zo wordt de verlichting langs drukkere en doorgaande fietspaden ’s nachts niet meer gedimd. Ook kan groen tot aan het water worden gesnoeid, terwijl voorheen oevers juist vaker werden vrijgehouden vanwege planten en dieren. Deze aangepaste werkwijze blijft volgens de gemeente bestaan.

Veiligheid van vrouwen krijgt grotere rol

Voor de langere termijn wil Ouder-Amstel het perspectief van vrouwen structureel meenemen bij het ontwerpen en aanpassen van de openbare ruimte. Dat moet ook gebeuren wanneer bestaande beleidsplannen worden vernieuwd of nieuw beleid wordt gemaakt. Daarmee wil de gemeente voorkomen dat pas achteraf naar sociale veiligheid wordt gekeken. De manier waarop een weg, fietspad of andere openbare plek wordt ingericht, moet vanaf het begin ook worden bekeken vanuit de vraag of mensen, en in het bijzonder vrouwen, zich er veilig kunnen voelen.

Fietsschouw langs de Holterbergweg

Een belangrijk onderdeel van de aanpak is het onderzoek naar de Holterbergweg. De gemeente heeft adviesbureau Mobycon gevraagd te onderzoeken hoe een netwerk kan worden gemaakt van aanbevolen en goed verlichte fietsroutes tussen woonkernen. Voor het deel van de Holterbergweg dat binnen Ouder-Amstel ligt, wordt gewerkt aan een pilot voor zo’n voorkeursroute. Daarvoor wordt ook een checklist gemaakt met eisen waaraan fietspaden moeten voldoen om sociaal veilig te zijn. Op 2 juli hield Mobycon samen met deskundigen en gebruikers een fietsschouw. Met behulp van die checklist zijn mogelijke knelpunten langs de route bekeken. De ervaringen van gebruikers maken deel uit van het onderzoek.

Welke concrete donkere, onoverzichtelijke of als onveilig ervaren plekken tijdens de schouw zijn aangewezen, maakt de gemeente op dit moment nog niet bekend. De resultaten worden meegenomen in het volledige onderzoek. Ouder-Amstel verwacht in september de resultaten en aanbevelingen te ontvangen. De gemeente zegt die daarna via de gebruikelijke gemeentelijke kanalen bekend te maken.

Nieuw maatregelenpakket moet in najaar klaar zijn

Eind september of begin oktober moet op basis van onder meer de fietsschouw een pakket met maatregelen klaar zijn om het fietspad langs de Holterbergweg sociaal veiliger te maken. Welke aanvullende ingrepen daarin precies komen te staan, moet uit het onderzoek blijken. De aanpak voor de Holterbergweg moet vervolgens ook bruikbaar zijn voor andere plekken in de gemeente. Zo kunnen de ervaringen en de checklist uit de pilot later worden ingezet om andere fietsroutes op sociale veiligheid te beoordelen.

Daarnaast praat Ouder-Amstel met gebruikers van het fietspad over een proef met zogenoemde fietsverzamelplekken. Het idee is dat fietsers daar met elkaar kunnen afspreken om vervolgens samen verder te fietsen.

Ook stations worden aangepakt

Ook de omgeving van het openbaar vervoer wordt onder de loep genomen. Samen met de Vervoerregio is gekeken naar de sociale veiligheid op en rond de metro- en treinstations binnen de gemeente. Vanwege de invoering van het nieuwe metronetwerk vanaf 2027 wordt metrostation Van der Madeweg als eerste aangepakt.

Nog niet alle maatregelen afgerond

Een jaar na Lisa’s dood zijn daarmee verschillende concrete maatregelen uitgevoerd, maar is de aanpak nog niet klaar. Vooral langs de Holterbergweg zijn al concrete maatregelen uitgevoerd, terwijl andere zich nog in de onderzoeks- of voorbereidingsfase bevinden. Uit de antwoorden van Ouder-Amstel wordt niet duidelijk of voor alle afzonderlijke maatregelen uit het actieplan oorspronkelijk concrete deadlines waren vastgesteld en of die allemaal zijn gehaald.

Ook kan de gemeente nog niet met onderzoeksresultaten aantonen dat de Holterbergweg en de aansluitende fietsroutes een jaar na Lisa’s dood daadwerkelijk veiliger zijn geworden. Wel zijn volgens Ouder-Amstel concrete veranderingen doorgevoerd die zijn gericht op meer zicht, betere verlichting en een groter gevoel van sociale veiligheid. De resultaten van het lopende onderzoek moeten duidelijk maken waar verdere verbeteringen nodig zijn.

Bron: Astrid van der Vorm, senior communicatieadviseur, gemeente Ouder-Amstel